Cầu Giấy là một quận của thủ đô Hà Nội, được lập theo nghị định của Chính phủ Việt Nam năm 1996. Quận Cầu Giấy nguyên là vùng đất được cả nước biết đến từ xa xưa về truyền thống văn hóa, hiếu học, về nếp sống văn minh, thanh lịch mang đậm đà bản sắc Thăng Long-Hà Nội ngàn năm văn hiến. Đây chính là một trong “Tứ danh hương”: Mỗ-La-Canh-Cót” của đất kinh kỳ Thăng Long xưa.

1. Đặc điểm chung

Quận Cầu Giấy hợp bởi 4 thị trấn: Nghĩa Đô, Nghĩa Tân, Mai Dịch, Cầu Giấy và 3 xã: Dịch Vọng, Yên Hòa, Trung Hòa thuộc huyện Từ Liêm. Vì trùng tên với quận nên thị trấn Cầu Giấy phải đổi tên thành phường Quan Hoa. Quận Cầu Giấy nằm ở phía Tây nội thành Hà Nội. Phía Đông giáp quận Đống Đa và quận Ba Đình; phía Tây giáp huyện Từ Liêm; phía Nam giáp quận Thanh Xuân; phía Bắc giáp quận Tây Hồ.

  • Quận có diện tích 12,04 km², bao gồm gồm 8 phường
  • Dân số là 236.981 người (thời điểm 2010).
  • Trụ sở UBND quận đặt tại số 36 phố Cầu Giấy.
Bản đồ quy hoạch sử dụng đất quận Cầu Giấy

Bản đồ quy hoạch sử dụng đất quận Cầu Giấy

2. Lịch sử hình thành

Thời trước Cầu Giấy là một phần của huyện Từ Liêm, phủ Quốc Oai, trấn Sơn Tây. Từ năm 1831thời nhà Nguyễn thuộc phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Nội. Sau khi giải phóng Thủ đô năm 1954 thuộc quận VI. Đến năm 1961, Hà Nội mở rộng địa giới, xóa bỏ các quận, lập ra 4 khu phố nội thành và 4 huyệnngoại thành, từ đó huyện Từ Liêm được lập lại, gồm đất hai quận V và VI, dân cư sống tập trung tại các vùng như: Vùng Kẻ Bưởi (Nghĩa Đô, Nghĩa Tân); Vùng Kẻ Vòng (Dịch Vọng, Mai Dịch); Vùng Kẻ Cót-Giấy (Quan Hoa, Yên Hòa); Vùng Đàn Kính Chủ (Trung Hòa).

Cây cầu Giấy năm 1885, nơi Francis Garnier (21 tháng 12, 1873) và Henri Rivière (19 tháng 5, 1883) bị giết

Cây cầu Giấy năm 1885, nơi Francis Garnier (21 tháng 12, 1873) và Henri Rivière (19 tháng 5, 1883) bị giết

Ngày 22 tháng 11 năm 1996, Chính phủ Việt Nam ra Nghị định 74-CP thành lập quận Cầu Giấy trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 4 thị trấn: Cầu Giấy, Nghĩa Đô, Nghĩa Tân, Mai Dịchvà 3 xã: Dịch Vọng, Yên Hòa, Trung Hòa thuộc huyện Từ Liêm. Trong đó, thị trấn Cầu Giấy được đổi tên thành phường Quan Hoa.

Ngày 5 tháng 1 năm 2005, thành lập phường Dịch Vọng Hậu trên cơ sở điều chỉnh 52,88 ha diện tích tự nhiên và 8.684 nhân khẩu của phường Quan Hoa, điều chỉnh 94,84 ha diện tích tự nhiên và 11.281 nhân khẩu của phường Dịch Vọng 

3. Đơn vị hành chính

Quận Cầu Giấy có 8 phường:

  1. Nghĩa Đô
  2. Quan Hoa
  3. Dịch Vọng
  4. Dịch Vọng Hậu
  5. Trung Hòa
  6. Nghĩa Tân
  7. Mai Dịch
  8. Yên Hòa

4. Đường phố

  • Bưởi
  • Cầu Giấy
  • Chùa Hà
  • Đặng Thùy Trâm
  • Dịch Vọng
  • Dịch Vọng Hậu
  • Đỗ Quang
  • Doãn Kế Thiện
  • Dương Đình Nghệ
  • Dương Quảng Hàm
  • Duy Tân
  • Hồ Tùng Mậu
  • Hoa Bằng
  • Hoàng Đạo Thúy
  • Hoàng Minh Giám
  • Hoàng Ngân
 
  • Hoàng Quốc Việt
  • Hoàng Sâm
  • Khuất Duy Tiến
  • Lê Đức Thọ
  • Lê Văn Lương
  • Mai Dịch
  • Nghĩa Tân
  • Nguyễn Chánh
  • Nguyễn Đình Hoàn
  • Nguyễn Khả Trạc
  • Nguyễn Khang
  • Nguyễn Khánh Toàn
  • Nguyễn Ngọc Vũ
  • Nguyễn Phong Sắc
  • Nguyễn Thị Định
  • Nguyễn Thị Thập
 
  • Nguyễn Văn Huyên
  • Phạm Hùng
  • Phạm Thận Duật
  • Phạm Tuấn Tài
  • Phạm Văn Đồng
  • Phan Văn Trường
  • Phùng Chí Kiên
  • Quan Hoa
  • Quan Nhân
  • Đại lộ Thăng Long
  • Thành Thái
  • Tô Hiệu
  • Tôn Thất Thuyết
  • Trần Bình
  • Trần Cung
  • Trần Đăng Ninh
 
  • Trần Duy Hưng
  • Trần Kim Xuyến
  • Trần Quốc Hoàn
  • Trần Quý Kiên
  • Trần Thái Tông
  • Trần Tử Bình
  • Trung Hòa
  • Trung Kính
  • Vũ Phạm Hàm
  • Xuân Thủy
  • Yên Hòa

5. Văn hóa

Nơi đây cũng là cái nôi văn hiến và nghề cổ truyền: làng Giấy (Thượng Yên Quyết) từng có 9 tiến sĩ, làng Cót (Hạ Yên Quyết) cũng có 9 tiến sĩ, làng Nghĩa Đô (làng Nghè) 3 tiến sĩ, cử nhân tú tài thì lên đến hàng trăm người. Vùng Bưởi có nghề dệt lụa, gấm, làm giấy. Làng Vòng (Dịch Vọng Hậu) làm cốm; Cốm Vòng nổi tiếng tới bây giờ. Làng Giấy làm giấy phất quạt, gói hàng. Làng Giàn có nghề làm hương. Trên địa bàn quận ngay nay có nhiều đình đền khá tôn nghiêm như: đền Lê (thờ hai chị em họ Lê đã giúp Lê Đại Hành phá quân Tống); chùa Hoa Lăng (thờ mẹ của sưTừ Lộ); chùa Hà; chùa Thánh Chúa.Làng Nghĩa Đô cũng là quê ngoại của nhà văn Tô Hoài.

CỐM LÀNG VÒNG

CỐM LÀNG VÒNG

6. Cơ sở giáo dục và Khoa học

Trên địa bàn quận Cầu Giấy có đến hơn 80 cơ sở đào tạo và nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước và cấp Bộ. Một số trường Đại học và Viện nghiên cứu lớn là:

  • Học viện Báo chí và Tuyên truyền,
  • Đại học Quốc gia Hà Nội, 
  • Học viện Kỹ thuật Quân sự, 
  • Đại học Thương mại, 
  • Đại học Công nghệ, 
  • Đại học Sư phạm Hà Nội, 
  • Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, 
  • Học viện Quốc phòng, 
  • Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 
  • Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, 
  • Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự, 
  • Viện Khoa học và Kỹ thuật Hạt nhân, 
  • Trung tâm nhiệt đới Việt- Nga…

7. Các di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh nổi tiếng

Trên địa bàn quận Cầu Giấy có nhiều di tích lịch sử-văn hóa như chùa Dụ Ân, chùa Hoa Lãng, chùa Hà, đền thờ Tướng quân Trần Công Tích và miếu thờ hai chị em họ Lê có công giúp vua Lê Đại Hành phá quân Tống v.v…/.